Dit is een aflevering van de serie Spreekuur: zwanger.
Gepubliceerd in Ouders van Nu:

Waarom komt de één tien kilo aan tijdens de zwangerschap en de ander dertig?

Laat je niet gek maken door zwangerschapsboeken die je vertellen dat je tijdens de zwangerschap elke maand een kilo aankomt. Ten eerste: dat zou in negen maanden tijd negen kilo zijn, en gemiddeld kom je tijdens de zwangerschap twaalf kilo aan. Ten tweede: meestal gaat de groei niet zo regelmatig en kom je de ene maand meer aan dan de andere.

Evenwichtig verdeeld
De twaalf kilo die een vrouw gemiddeld tijdens de zwangerschap aankomt, zijn vrij evenwichtig verdeeld tussen baby en zwangere. De baby is goed voor zes tot zeven kilo: 3500 gram voor de baby zelf, 500 tot 800 gram voor de placenta, bijna een kilo (liter) vruchtwater, én de baarmoeder wordt zwaarder: “Normaal is de baarmoeder zo’n twaalf centimeter groot”, legt verloskundige Constance Erwich uit, “en tijdens de zwangerschap rekt hij niet alleen uit, maar komt er ook daadwerkelijk meer weefsel. Ongeveer een kilo extra.”
De extra kilo’s van de zwangere (ongeveer vijf) gaan zitten in meer bloed en vocht (samen een paar liter, dus een paar kilo), een extra vetlaagje over het hele lijf van één tot anderhalve kilo en extra borstweefsel van een paar honderd gram per borst.

Paprikachips
Er zit natuurlijk variatie in: sommige vrouwen komen net tien kilo aan, anderen misschien vijftien, of nog wat meer. Die variatie wordt logischerwijs veroorzaakt door bijvoorbeeld het gewicht van het kind en de mate waarin je vocht vasthoudt. Maar natuurlijk heeft ook je voedingspatroon ermee te maken: wie toegeeft aan elke zwangerschapslust naar paprikachips of plakjes worst, doet zichzelf qua gewicht geen plezier. Verloskundige Constance Erwich: “Wie echt te veel aankomt tijdens de zwangerschap, heeft dat eigenlijk altijd aan haar eetpatroon te danken.”

Groeispurten
Niet dat je niet meer voeding nodig hebt tijdens de zwangerschap. Dat heb je wél, want je lichaam levert nogal een prestatie en daar is extra energie voor nodig. Zo’n drie- tot vijfhonderd extra calorieën per dag (twee tot drie belegde boterhammen) is genoeg. Alles wat je meer eet, hoopt zich op. Probeer je dus een beetje in te houden qua lekkere trek: “Zwangeren weten zelf vaak heel goed of ze te veel snoepen of te veel fastfood eten”, zegt verloskundige Contance Erwich.
Weet je van jezelf dat je normaal eet, dan hoef je je geen zorgen te maken als je eens in één maand drie kilo aankomt, of als je al na zes maanden twaalf kilo zwaarder bent. Sommige vrouwen komen de eerste vijf, zes maanden flink aan, en daarna nog maar heel weinig. Of andersom. Het is heel persoonlijk, en als je normaal eet, zijn dergelijke groeispurten of stabiele periodes niets om je zorgen over te maken.

Borstvoeding
Toch wat te enthousiast gegeten tijdens de zwangerschap? Borstvoeding geven helpt vaak om vrij snel kilo’s te verliezen. Volg geen dieet als je borstvoeding geeft, want de afvalstoffen die dan vrijkomen kunnen bij de baby terecht komen. Ook sporten is natuurlijk een goed idee, en bedenk daarbij dat ook rustige sporten als wandelen, fietsen en zwemmen veel zoden aan de dijk kunnen zetten. Ben je weer op krachten na de bevalling, dan kan een dieet geen kwaad om te proberen de kilo’s weer kwijt te raken.

november 2006