Dit is een aflevering van de serie Spreekuur: zwanger.
Gepubliceerd in Ouders van Nu:

Waarom is de bloeddruk zo belangrijk?

Je hoort het wel eens over vrouwen die voor het eerst bij de verloskundige komen en dan een wat verhoogde bloeddruk hebben: dat zou stress zijn. Het kán, maar het is niet meteen een soort verhoging waar de verloskundige wakker van ligt. Stress verhoogt namelijk de bovendruk, en de verloskundige is vooral geïnteresseerd in de onderdruk. Die ligt tijdens de zwangerschap idealiter onder de negentig.

Placenta
De onderdruk is zo belangrijk omdat die direct verbonden is met het welzijn van de baby. Constance Erwich, verloskundige in Utrecht: “Als de onderdruk te hoog wordt, worden de bloedvaten als het ware iets dichtgedrukt. De doorbloeding komt dan in het gedrang, óók de doorbloeding in de placenta.” Met andere woorden: als de onderdruk te hoog wordt, krijgt de baby niet voldoende zuurstof en voedsel.

Dalende bloeddruk
In de eerste helft van de zwangerschap komt een te hoge bloeddruk zelden voor. Dat komt omdat dan de druk juist dáált: de bloedvaten worden soepeler en losser, waardoor de weerstand in de vaten, en daarmee de bloeddruk, wat daalt. Een onderdruk van 50 of 60 is in die periode redelijk veel voorkomend, en geen reden tot zorg. Dat de verloskundige toch bij ieder bezoek je bloeddruk meet, is omdat ze dan goed de ontwikkeling tijdens de hele zwangerschap kan volgen.

Balans
Terwijl de bloeddruk in die eerste twintig weken daalt, maakt het lichaam ook meer bloed en vocht aan. De slappere, lossere vaten raken meer gevuld en langzaamaan kruipt de bloeddruk weer naar het oude niveau. Verloskundige Constance Erwich: “Rond de twintigste week is alles weer in balans en is bij veel zwangeren de bloeddruk terug op het oude niveau. Gemiddeld is dat een bovendruk van 120, een onderdruk van 80.”

Eiwit in de urine
Een onderdruk van tussen de 80 en 90 is nog prima, vanaf 90 gaan er wel wat alarmbelletjes rinkelen. Dat geldt ook als de onderdruk sinds het begin van de zwangerschap met meer dan 15 is gestegen. De verloskundige zal de urine onderzoeken: als er eiwit inzit, is dat een teken dat de nieren minder goed functioneren, en dat kan de baby in problemen brengen. “We adviseren dan om rust te nemen’, zegt Constance Erwich, “al is er geen hard wetenschappelijk bewijs dat dat werkt. Zout minderen lijkt ook een goed idee, want door zout hou je vocht vast en stijgt de bloeddruk.”

Sterretjes zien
Bij een verhoogde bloeddruk ga je wat vaker langs bij de verloskundige en word je dus scherper in de gaten gehouden. Er zal je ook gevraagd worden op klachten te letten die wijzen op nier- en/of leverproblemen: hoofdpijn die niet overgaat na een paracetamol, sterretjes zien en pijn in de bovenbuikbanden, direct onder de borsten. Bij dergelijke klachten word je doorverwezen naar het ziekenhuis voor verder onderzoek, net als wanneer de onderdruk stijgt tot 95. Constance Erwich: “De baby word nauwlettend gevolgd, net als de doorbloeding van de navelstreng en placenta.” Soms worden bloeddrukverlagende medicijnen gegeven, en als de baby echt in nood komt, kan de bevalling eerder worden opgewekt.

december 2006