Dit is een aflevering van de serie Lezen & Surfen.
Gepubliceerd in Zsana:

Klikkeloos testen

(maandelijkse rubriek over gezondheidssite's)

Het wemelt op internet van de gezondheidstesten die je in een klik en een zucht vertellen hoe het ervoor staat met je eetgewoontes, je kans op diabetes of hart- en vaatziekten, je geheugen, je psychische gesteldheid en zonogwat. Kan natuurlijk best zinvol zijn. Voor een niet-rekenwonder zoals ondergetekende, is het bijvoorbeeld reuzehandig dat www.slank-en-sterk.nl m'n bmi uitrekent zonder dat ik zelf hoef te kwadraten en delen en met www.caloriechecker.nl krijg je zicht op hoeveel calorieen je binnenkrijgt. Wie wil weten of hij in de gevarenzone zit qua 'middelengebruik' kan dat op www.jellinek.nl/testjegebruik testen en ongezouten de waarheid horen. Psychisch in de war? Kijk even op www.psyq.nl. En wie zich zorgen maakt om zijn al dan niet gezonde leven in het algemeen, surfe naar www.gezondlevencheck.nl.

Aan de andere kant zijn veel van die testen natuurlijk onzin. Neem zo'n alcoholtest. Een van de vragen luidt of er wel eens iemand gewond is geraakt door uw alcoholgebruik. Als je daar ja invult en vind dat je een test nodig hebt om eens uit te zoeken hoe het is gesteld met je drankgebruik, dan gaat zo'n test je kop vast niet uit het zand trekken. Dan de BMİ-berekenaar. Je BMİ, een getal dat iets zegt over hoe gezond je gewicht is, is in mijn ogen vooral voor bedoeld voor medisch gebruik. Als je cholesterol en bloeddruk wat hoog zijn, wil de arts het BMİ weten om een risico-inschatting te maken wat betreft bijvoorbeeld je kans op hart- en vaatziekten. Of: een anorexiapatient in behandeling: de arts bekijkt hoeveel het gewicht en het BMİ toeneemt of juist weer afneemt. U en ik weten heel goed of we dikker worden. Dan gaat onze broek namelijk strakker zitten. Als je dan slimmer gaat eten en meer gaat bewegen, past je broek weer of hiephoi hij gaat slobberen en je kunt gaan shoppen. Daarvoor hoef je niet te weten of je BMİ 21,3 is of 21,8.
Mooi voorbeeld is ook memory.uva.nl/geheugentest (zonder www!). Klinkt goed, een door de universiteit ontwikkelde test, maar pas op: de uitslag zegt alleen iets over hoe goed je geheugen werkt ten opzichte van andere mensen die de test deden. Dat kunnen oudere mensen met geheugenproblemen zijn, maar ook jonge frisse universiteitsstudenten, en dus zegt de uitslag helemaal niets. Wie zich zorgen maakt over zijn geheugen, kan beter naar de huisarts gaan.

Komt nog bij dat er achter nogal wat testjes commerciele aanbieders schuilgaan. Op www.mlds.nl staat bijvoorbeeld een vezeltest, die is gesponsord door een tussendoortjesfabrikant. Dat wil niet per se zeggen dat die test niet deugt, maar vaak is het toch wel handig te weten wie je tot testen aanzet. Bij die vezeltest staat de sponsoring vermeld, maar zo duidelijk is het niet altijd. Gelukkig kun je van site's die eindigen op .nl op www.sidn.nl uitzoeken wie degene achter de webpagina is (door in het groene vlak op 'Is de naam nog vrij?' te klikken, de url in het zoekvak te typen en dan uitgebreid te zoeken).

Zo, en nu niet meer klikkeloos testen.

Januari 2007