Gepubliceerd in Psychologie Magazine:

Praten over seks

Stel, jij en je partner hebben een gezamenlijke passie: koken. Koken dóe je dan niet alleen samen, je práát er ook over. Over nieuw-ontdekte kruiden, over niet koken maar bakken, frituren of pocheren, over de beste en mooiste manier gerechten op te dienen. Dat praten, daar hoef je elkaar niet toe aan te zetten, dat gaat vanzelf en is leuk en inspirerend.
Hoe enorm het contrast met die andere hobby die veel partners delen: seks. We praten niet over nieuw-ontdekte attributen, over missionaris of op z’n hondjes, of over de leukste en mooiste manier jezelf te presenteren. Seks dóen we alleen. Prima, als de ingrediënten goed zijn en de seks immer smaakt naar meer, maar wat als er iets aan schort? Dan zou een goed gesprek een boel op kunnen lossen.
Jammer alleen, dat communiceren zo moeilijk is. "Mensen kunnen bedroevend slecht praten over seks", durft seksuologe in opleiding Carolien Roodvoets zelfs te stellen. Maar tegenwoordig melden we het toch als we het anders willen, of vaker of juist minder vaak? "Ja", zegt Roodvoets, werkzaam als therapeut bij de Riagg in Almelo en in haar eigen praktijk, "dat is wel zo, maar verder dan dat gaat het in veel gevallen niet. Een vrouw zegt bijvoorbeeld wel dat ze niet zo veel zin meer heeft in seks, maar er zijn maar weinig partners die doorvragen. Waarom heb je geen zin? Wat zou er voor nodig zijn om zin te krijgen? Vraagt de partner wél door, dan zijn het vaak de duidelijke antwoorden die uitblijven. Partners zijn bang elkaar te kwetsen of er ruzie om te krijgen."

"De norm is: een moderne vrouw is assertief genoeg om voor elkaar te krijgen wat ze wil in bed."Carolien Roodvoets’ woorden worden bevestigd door een aantal collega-seksuologen, al willen die het woord bedroevend niet meteen in de mond nemen. Rick van Lunsen, werkzaam in het AMC, wijt het gebrek aan communicatie ook aan de angst elkaar te kwetsen, maar gelooft dat het ook aan de opvoeding ligt: "We leren niet onze seksuele wensen en grenzen aan te geven." Daarbij speelt een rol dat mensen het moeilijk vinden toe te geven dat vrijen niet vanzelf gaat. Carolien Roodvoets: "De norm is: een moderne vrouw is assertief genoeg om voor elkaar te krijgen wat ze wil in bed. Vrouwen schamen zich ervoor als dat niet lukt." Rick van Lunsen: "Een man vraagt niet zo gemakkelijk wat zijn partner wil, want hij heeft impliciet geleerd dat een man dat automatisch weet. Een groot misverstand: sex moet je leren."
Daarbij speelt het ‘romantisch ideaal’ velen parten: in een goede relatie vul je elkaar woordeloos aan en begrijp je altijd wat de ander wil. Roodvoets: "Dat bestaat niet. Het is weer net als bij koken: als je samen kookt, overleg je toch ook wie wat doet, en wanneer? Dat hoeft toch ook niet stilzwijgend? Waarom sex dan wel?"

Restaurant

Gelukkig is het te leren, praten over seks. Maria Schopman, seksuologe met een eigen praktijk en drijvende kracht achter de Veronica-teletekstpagina over seks, heeft daar een paar bijzondere methodes voor: "Ga uit eten in een rumoerig restaurant en laat je oog vallen op een stel aan een ander tafeltje. Bedenk samen wat voor seksleven zij hebben. Dat kan een erg grappig gesprek worden. De dingen die besproken worden, kunnen vervolgens aanleiding zijn om later over je eigen seksleven door te praten. Ook elkaar voorlezen uit een (erotisch) boek over seks kan een goed beginpunt zijn. Of een uurtje seksshop, condomerie of lingeriezaak: ga eens naar binnen of bekijk de etalage: wat vind je leuk, grappig, en wat zou je nooit gebruiken of dragen? Waarom niet? Waarom wel?"
Doorvragen is vervolgens het devies, en laat verwijtende zinssnedes achterwege. Zijn deze methodes wat al te voortvarend, begin dan op papier, adviseert seksuoloog Henriëtte Schoones, die een eigen praktijk heeft én verbonden is aan ziekenhuis Rivierenland in Tiel: "Schrijf bijvoorbeeld op wat je spannend vindt, wat je anders zou willen in bed, waar je wel meer van wilt en waarvan minder. Daarna kun je die lijstjes bespreken. Een dergelijke methode gebruik ik ook bij stellen die in therapie zijn. Soms ontdekken ze dingen die ze nooit van elkaar hebben geweten."

Begin nooit een gesprek over de problemen rond sex vlak na een teleurstellende vrijpartij.Het grote gevaar: ruzie en verdriet. Van deze vier seksuologen komt dan ook het advies: begin nooit een gesprek over de problemen rond sex vlak na een teleurstellende vrijpartij. Praten komt pas als er rust en ruimte is. Tip: vat tussendoor elkaars woorden samen, zodat zeker is dat je elkaar goed begrijpt.
En als je behoort tot die zeventig procent die wél tevreden is over de seks? Rick van Lunsen: "Dan is seks vooral iets om te dóen, al geloof ik dat goede seksuele relaties goed zijn omdát er wordt gepraat." Henriëtte Schoones: "Blijf praten. Elkaar bevestigen is belangrijk en kan zorgen voor vernieuwing." Carolien Roodvoets: "Als het goed is, kun je zorgen dat het goed blíjft door te praten. Maar je moet natuurlijk niet meer praten dan nodig is." Maria Schopman wijst graag op de lol van praten over seks: "Met de armen om elkaar heen in bed liggen en praten over sex, dat is intiem, leuk, gelijkwaardig en uitdagend!"

Juni 2002

Links: Meer info over deze seksuologen