Gepubliceerd in Viva:

Evelien liep herpes op en is misschien zelfs onvruchtbaar

"Mijn ex ging vreemd en ík word daarvoor gestraft"

Nu het maar niet lukt om zwanger te worden, komt de woede in Evelien (32) weer boven. Woede over haar ex die haar besmette met herpes genitalis, een geslachtsziekte waar ze nooit meer van zal genezen. En met chlamydia, waardoor ze mogelijk verminderd vruchtbaar is.

"Ik durf het nu te zeggen: herpes hoort bij mij. Ik durf de naam van de ziekte te noemen. Ik kan ontspannen vrijen met mijn man zónder dat die ziekte steeds in mijn achterhoofd speelt en in het contact met lotgenoten beur ik anderen op in plaats van dat ik zelf opgebeurd moet worden. Maar het is een lange strijd geweest.
Ik kreeg de ziekte ongeveer veertien jaar geleden van de man waar ik toen een relatie mee had. Ik voelde me niet lekker, had blaasjes en zere plekjes rond de vagina en plassen deed pijn. Ik schrok daar behoorlijk van en ben meteen naar de huisarts gegaan. Die hoorde mijn klachten aan, onderzocht me en stelde de diagnose: herpes genitalis. Ik begon meteen te huilen toen ik dat hoorde, maar de huisarts stelde me gerust: een eerste aanval was altijd heftig, maar de kans was groot dat ik er daarna nauwelijks nog last van zou hebben. Daarmee was wat hem betreft de kous af.
Als ik terugdenk aan die reactie, word ik weer kwaad. Lichamelijk gezien had hij gelijk – ik heb de afgelopen zes jaar maar drie kleine aanvallen gehad – maar geestelijk is herpes een behoorlijke belasting. Daar is hij helemaal niet op ingegaan, terwijl ik daar toch zat te huilen. Ik had nooit gedacht dat ík een geslachtsziekte zou kunnen krijgen en was totaal in verwarring. Voelde me leeg en vies en wilde nooit meer sex."

"Destijds – halverwege de jaren tachtig – was de voorlichting over geslachtsziektes nog niet zo uitgebreid als nu.""Het was extra zuur omdat ik een nogal principieel mens ben en dacht dat ik, door de pil te slikken, veilige sex had met mijn vriend. Dat klinkt misschien naief, maar destijds – halverwege de jaren tachtig – was de voorlichting over geslachtsziektes nog niet zo uitgebreid als nu en van herpes had ik nauwelijks ooit gehoord. Mij was vooral verteld dat je niet ongewenst zwanger moest worden en daar zorgde ik voor."

"Toen bleek dat ik herpes had, zei mijn vriend dat hij inderdaad al langer ‘wat problemen’ had. Hij had ‘wat plekjes en blaasjes’, maar wist niet wat het was en het was nooit in hem opgekomen ermee naar de huisarts te gaan. Dat deed ‘ie ook niet nadat bij mij de diagnose was gesteld en we hebben er na die ene keer nooit meer over gepraat. Vreemd misschien, maar we praatten eigenlijk nooit met elkaar, ook niet over andere dingen die ons bezig hielden. Het was geen goede relatie en achteraf is het stom dat ik er toen geen punt achter heb gezet. Ik ben zelfs nog zeven jaar bij hem gebleven. Maar voor een deel had dat ook te maken met het feit dat ik herpes had. Ik voelde me daar ontzettend onzeker over en dacht dat ik nooit meer een andere man zou kunnen krijgen. Wie wilde er nou een vrouw met een geslachtsziekte die nooit meer over zou gaan en met wie je altijd met condoom zou moeten vrijen?"

"Ik haalde me van alles in mijn hoofd, vooral omdat ik eigenlijk niets wist van de ziekte die ik onder de leden had. Ik ben wel naar de bieb gegaan en las erover, maar de medische boeken stelden me niet bepaald gerust. Er stonden alleen plaatjes in van de heftigste gevallen die er echt vreselijk uitzagen en er stonden doem-scenario’s in over bijvoorbeeld het krijgen van een kind. Je zou tijdens de bevalling je kind kunnen besmetten en de baby zou daar een oogafwijking aan over kunnen houden. Nú weet ik dat dat zeldzaam is en de meeste bevallingen van vrouwen met herpes probleemloos verlopen, maar toen maakte het me bang. En boos. Boos op mijn vriend. Hij had alerter moeten zijn en zijn ‘problemen’ met me moeten bespreken zodat ik niet besmet had hoeven worden. Maar ik deed niets met die boosheid. Voor hem was herpes totaal geen item en ik durfde er niet over te beginnen."

Wel of niet vertellen?

"Nadat ik bij de huisarts was geweest en net had gehoord dat ik herpes had, heb ik het meteen aan mijn moeder verteld. Ook met een goede vriendin heb ik erover gepraat. Dat luchtte wel een beetje op, maar bij die twee gesprekken is het gebleven. Ik kon, wilde en durfde er verder niet over te praten. Door die zwijgzaamheid ben ik in de zeven jaar dat mijn relatie met die man nog duurde, nooit toegekomen aan het verwerken van het feit dat ik herpes had. Ik liep er in mijn eentje mee rond."

"Tot ik verliefd werd. Heftig verliefd. En het was wederzijds. Dat was voor mij hét moment om de relatie die ik nog had, te verbreken. Dat ging zonder al te veel pijn en moeite, want we hadden eigenlijk al lang niets meer met elkaar. Ik genoot van mijn verliefdheid op Mart, maar het was ook heel dubbel: hoe serieuzer het leek te worden tussen ons, hoe banger ik werd dat hij me zou verlaten als hij wist dat ik herpes had. Eigenlijk was ik er zelfs van overtuigd dat hij dan niet bij me zou blijven. Ik overwoog om er zélf een punt achter te zetten, maar mijn moeder, met wie ik er uiteindelijk over praatte, zei dat ik me niet door angst moest laten leiden. Ik moest het Mart vertellen, vond ze. Er was een kans dat hij níet negatief reageerde en die kans moest ik volgens haar niet bij voorbaat al vergooien. Wees hij me af om mijn ziekte, dan zou er toch geen toekomst in de relatie zitten en wist ik ook waar ik aan toe was. Ze had natuurlijk gelijk en verstandelijk wist ik dat ook wel, maar ik vond het nog steeds ontzettend moeilijk. Ik had zeven jaar niet over de ziekte gepraat en nu moest ik het ineens gaan vertellen aan iemand waar ik vreselijk verliefd op was en die ik niet kwijt wilde."

"Herpes is een ziekte waar je nooit meer vanaf komt en door met mij verder te gaan, is er een kans dat hij de ziekte ook krijgt en dat het zijn leven direct gaat beïnvloeden.""Nee, ik heb niet in mezelf ‘geoefend’ voor het gesprek. Op een avond – we zaten bij hem thuis op de bank – heb ik het er gewoon uitgegooid. 'Ik moet je iets vertellen', zei ik, en toen kon ik mijn tranen al niet meer inhouden. Al huilend heb ik verteld dat ik herpes had. Ik dacht dat ik daarna wel kon vertrekken, maar Mart reageerde juist heel rustig: hij haalde zijn schouders op en zei dat het hem niets uitmaakte en dat hij niet minder van me hield. Achteraf heeft hij gezegd dat hij op dat moment eigenlijk geen idee had wat herpes genitalis precies inhield, maar dat het hem gewoon niets kon schelen omdat hij met mij verder wilde. Dat vind ik ongelooflijk lief. Je kunt wel heel denken dat een man die je op zo’n moment laat vallen je niet waard is, maar zo zie ik dat niet. Herpes is een ziekte waar je nooit meer vanaf komt en door met mij verder te gaan, is er een kans dat hij de ziekte ook krijgt en dat het zijn leven direct gaat beïnvloeden. Dat vind ik nogal wat. Ik heb me vaak afgevraagd wat ík gedaan zou hebben als ik in zijn schoenen had gestaan. Ik weet niet of ik ook zo lief en onvoorwaardelijk had gereageerd."

"Dezelfde avond dat ik het Mart vertelde, hebben we uitgebreid over de ziekte gepraat. Hij vroeg hoe het voor mij was om herpes te hebben. Na zeven jaar zwijgen en hersenspinsels in mijn hoofd was het een enorme opluchting er een goed gesprek over te voeren. Later, toen hij ook wat meer wist over herpes, hebben het gepraat over de kans dat ik hem zou besmetten. Toen dacht ik nog dat herpes alleen besmettelijk was tijdens een aanval – wat niet zo blijkt te zijn, maar tijdens een aanval is de kans wel veel groter – en daarom spraken we af dat we tijdens een aanval hoe dan ook niet zouden vrijen, en ook niet als ik bijvoorbeeld een griepje had, ongesteld was of om een andere reden lichamelijk kwetsbaar. Hoewel een condoom de kans op besmetting niet helemaal kan voorkomen maar wel behoorlijk kan verkleinen, besloten we te vrijen mét pil maar zónder condoom. We wilden dat allebei graag. Hij had altijd veilig gevreeën en hij was bereid het risico op besmetting met herpes te nemen."

Stempel

"Achteraf denk ik dat we ons toen allebei op sexueel overdraagbare aandoeningen hadden moeten laten testen, maar daar hebben we gek genoeg niet bij stilgestaan. Misschien omdat we zó met herpes bezig waren dat we andere geslachtsziektes totaal uit het oog verloren. Ik bedacht ook niet dat ik behalve herpes nog een andere geslachtsziekte zou kunnen hebben. De meeste ziektes geven symptomen en daar had ik geen last van."

"Mart wilde het risico op besmetting dus nemen. Hij maakte nergens een probleem van. Aan de ene kant vond ik dat prettig, maar ik had ook moeite met het idee dat ik de ziekte aan hem zou kunnen overdragen. Ik weet hoe het voelt om ziek te worden door sex, ik weet hoe afschuwelijk die eerste aanval is. De eerste twee, tweeënhalf jaar heeft mijn angst hem te besmetten een stempel gedrukt op ons sexleven. Ik kon me nooit goed ontspannen, het spookte altijd in mijn achterhoofd tijdens het vrijen. Herpes was er nooit eens even níet.
Daar hebben we wel over gepraat, maar niet vaak. Dat had niet zo veel zin, want die angst zat in míjn hoofd. Ik hoefde me helemaal niet druk te maken om Mart, want híj nam bewust het risico op besmetting en die keus was zíjn verantwoordelijkheid, niet de mijne. Eigenlijk draaide mijn angst natuurlijk ergens anders om: ik moest proberen te accepteren dat ik nu eenmaal herpes had en dat ik er nooit meer vanaf zou komen, en dat ik me daar niet minderwaardig over hoefde te voelen. Maar dat zeg ik nu. In die tijd realiseerde ik me dat nog niet zo. Ik zat denk ik helemaal in het begin van het verwerkingsproces. Ik had al jaren herpes, maar in de eerste zeven jaren stond ik stil en deed ik er niets mee. Pas toen ik met Mart was en beter in mijn vel zat en over mijn ziekte kon praten, kwam het verwerkingsproces op gang."

"Toen ik de site net had ontdekt, keek ik er heel vaak op en praatte ik druk mee in het forum, en dat heeft me ontzettend goed gedaan.""Mart en ik zijn vrij snel getrouwd en daarna begonnen we over kinderen te praten. We wilden allebei graag een gezin, maar ik was bang dat ik de ziekte zou overbrengen op de baby of dat ik niet normaal zou kunnen bevallen. In mijn zoektocht naar informatie belandde ik op een algemene gezondheidssite waar je ook vragen kon stellen, en daar heb ik mijn vragen over herpes en zwangerschap gesteld. Ik kreeg antwoord van een vrouw die net een site over herpes genitalis had opgezet. Ik ben meteen naar die site toe gegaan. Er ging een wereld voor me open. Er stond betrouwbare medische informatie op én er werd gepraat over de emotionele kant van het leven met herpes. En er was een forum. Eindelijk een plek waar ik in contact kon komen met mannen en vrouwen die dezelfde ziekte hadden.
Toen ik de site net had ontdekt, keek ik er heel vaak op en praatte ik druk mee in het forum, en dat heeft me ontzettend goed gedaan. Ik had me altijd erg alleen gevoeld en dat gevoel werd steeds minder. Ik hoefde mezelf niet kwalijk te nemen dat ik herpes had. En ik was niet dom omdat ik het had, of minder waard. En ik was geen overgevoelig type dat overdreven emotioneel reageerde. Dat had ik altijd gedacht, mede door de zakelijke manier waarop de huisarts destijds op mijn tranen reageerde. Door het contact met lotgenoten kon ik zulke negatieve gedachten over mezelf steeds beter loslaten. Dat ik Mart kan besmetten, daar maak ik me veel minder druk om. Als we vrijen kan ik me ontspannen en ik mijn ziekte is niet meer voortdurend in mijn gedachten."

Chlamydia

"Ik ben nog steeds niet zwanger. We zijn inmiddels naar de huisarts geweest om ons door te laten verwijzen en de eerste vruchtbaarheidsonderzoeken zijn gedaan. Dat ik niet zwanger word, heeft niets met herpes te maken, want de ziekte heeft geen invloed op je vruchtbaarheid. Maar uit bloedonderzoek is gebleken dat ik niet alleen herpes heb, maar dat ik tijdens mijn vorige relatie ook chlamydia heb gehad. Mijn vorige vriend is me dus waarschijnlijk ook nádat ik herpes had opgelopen, nog ontrouw geweest, terwijl we zonder condoom vreeën.
Niet slim misschien om niets te gebruiken, maar ik was onzeker en a-assertief in die tijd. Bang om hem kwijt te raken en nooit meer een ander te vinden. Onze relatie was niet gelijkwaardig, hij bepaalde vaak wat er gebeurde en ik liet me door hem leiden. Ongelooflijk nu ik er op terugkijk en de relatie die ik nu heb is gelukkig totaal anders. Van die chlamydia heb ik nooit iets gemerkt. Zo gaat dat meestal, want de ziekte geeft zelden symptomen. Het gaat ook vanzelf weer over, maar het kan wél voor verminderde vruchtbaarheid zorgen."

"Het is nog niet duidelijk of ik daardoor niet zwanger wordt, maar dat gaat binnenkort onderzocht worden. Ik wil daar nu verder niet over praten, want ik weet dit nog maar een week en ik ben er behoorlijk kapot van. Dat ík zó gestraft moet worden voor het onverantwoordelijke en onbetrouwbare gedrag van mijn ex. Ik voel me achtervolgd door die relatie en dat is geen goed gevoel. Dat sex zulke vergaande consequenties kon hebben, had ik nooit voor mogelijk gehouden."

De site waar Evelien het over heeft, is van de Herpes Informatie en Support Organisatie, kortweg HISO. De site vind je op www.hiso.nl, het adres is Postbus 4343, 2003 EH Haarlem.

September 2002